TẦM QUAN TRỌNG VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ BỆNH VIÊM PHỔI-MÀNG PHỔI TRÊN HEO

Đăng ngày:

TẦM QUAN TRỌNG VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ

BỆNH VIÊM PHỔI-MÀNG PHỔI TRÊN HEO

                                                                   PGS.TS phạm Ngọc Thạch

                                                             Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam

Bệnh viêm phổi – màng phổi hay còn gọi là viêm phổi dính sườn là một bệnh truyền nhiễm lây lan mạnh, gây ra do Actinobaccillus pleuropneumoniae ở lợn mọi lứa tuổi, nhưng lợn cai sữa và tuổi 6-12 tuần bị mắc nặng nhất. Tỷ lệ lợn mắc bệnh trong đàn có khi lên 90% và 40-50% trường hợp lợn bệnh chết do suy hô hấp.

 

  1. Nguyên nhân và cách gây bệnh

Nguyên nhân là vi khuẩn Actinobaccillus pleuropneumoniae. Thường bệnh kế phát sau khi mắc bệnh suyễn, hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp (tai xanh – PRRS), bệnh tụ huyết trùng. Trong các trường hợp này bệnh trầm trọng hơn và tỷ lệ chết rất cao.

Bệnh lây qua đường không khí hay trực tiếp qua đường hô hấp phía trên, qua xoang miệng. Từ những cửa xâm nhập đó, vi khuẩn bám lên tuyến amidan và sau 1-3 giờ tấn công phế quản, phế nang. Chúng tăng sinh và sản sinh độc tố trong phổi và phế quản. Sung huyết các vi mạch thành phế nang gây phù nề, sinh màng fibrin và viêm phổi màng phổi với nhiều dịch thẩm xuất ở màng phổi và thường dính phổi vào màng phổi.

  1. Triệu chứng

Tùy mức độ nhiễm và khả năng đề kháng của cơ thể, bệnh thường tiến triển 3 thể: Thể quá cấp, thể cấp tính và thể mãn tính.

a- Thể quá cấp: lợn bệnh sốt cao 40-41,5°C và thường chết sau 6-10 giờ khi xuất hiện các triệu chứng rối loạn hô hấp đầu tiên. Lợn đột tử thường có dấu hiệu máu chảy kèm với bọt thải ra từ mũi

bThể cấp tính

Bệnh tiến triển rất nhanh, sốt cao 41,5°C. Lợn bệnh thở thể bụng khó khăn, đôi khi khò khè, ho và tím tái. Mắt đỏ, nhiều dử (dễ nhầm lẫn với bệnh dịch tả). Nhiều vùng da mỏng và tai tím bầm từng mảng. Từ mũi chảy nhiều dịch nhày màu đục, đôi khi lẫn máu. Lợn ăn ít đến bỏ ăn uống, nằm lỳ một chỗ và nếu không chăm sóc tốt và can thiệp kịp thời, lợn chết sau 3-5 ngày với tỷ lệ cao, có khi đến 50%.

c- Thể mãn tính

Thân nhiệt sốt nhẹ, lúc ăn, lúc bỏ hay ho khan, thở thể bụng, lông dựng, da nhợt nhạt, tăng trọng kém.

  1. Bệnh tích

Khi lợn chết, bệnh tích tập trung ở phổi và màng phổi với những ổ hoại tử ở các thùy dưới, thùy hoành cách, viêm màng phổi. Trong lồng ngực chứa nhiều dịch thẩm xuất màu hồng. Phế quản và khí quản chứa nhiều dịch nhày màu trắng đục, có khi màu hồng. Hầu hết các trường hợp viêm fibrin, phù nề và dính phổi với màng phổi. Viêm fibrin màng tim và viêm, xuất huyết hạch lympho phế quản.

  1. Chẩn đoán

Dựa vào dịch tễ bệnh, các triệu chứng lâm sàng và bệnh tích mổ khám. Điển hình là viêm phổi màng phổi, dịch thẩm xuất trong xoang ngực, trong màng phổi và nhiều trường hợp dính phổi với màng phổi.

  1. Phòng bệnh

Tiêm vacxin là biện pháp phòng hữu hiệu nhất:

– Vacxin INGELVAC H chứa 6 type huyết thanh 1,2,3,4,5 và 7 được vô hoạt của vi khuẩn Actinobaccillus pleuropneumoniae dùng để phòng bệnh viêm phổi – màng phổi và giảm các bệnh tích ở phổi gây ra bởi vi khuẩn Actinobaccillus pleuropneumoniae trên heo.

+ Heo con dưới 40 kg: tiêm 2 ml (giai đoạn lợn 6-10 tuần) có thể tiêm liều thứ 2 vào 14-21 ngày sau.

+ Heo giống: tiêm 4 mL. Liều thứ 2: 14-21 ngày sau được khuyên dùng.

  1. Điều trị bệnh
  2. Hộ lý:

–  Tách lợn bệnh ra khỏi đàn và tẩy uế chuồng nuôi, môi trường chăn nuôi bàng thuốc sát trùng

–  Giữ ấm cho lợn

– Cho ăn thức ăn dễ tiêu và giầu dinh dưỡng

  1. Dùng thuốc điều trị:

* Dùng kháng sinh diệt vi khuẩn: dùng Amox – la; hoặc Gentamox-la. Tiêm bắp theo chỉ dẫn trên bao bì sản phẩm (tiêm buổi sáng). Buổi chiều dùng Linco-spec; hoặc Tiamulin, hoặc Cefotaxin. Tiêm bắp theo chỉ dẫn trên bao bì sản phẩm

* Dùng thuốc trợ sức, trợ lực và bồi bổ cơ thể: dùng vitamin C + vitamin B1 + capheinnatribenzoat; hoặc Catosal. Tiêm bắp theo chỉ dẫn trên bao bì sản phẩm.

* Dùng thuốc điều trị  triệu chứng:

– Giảm ho và long đờm: dùng Bromhexin, tiêm bắp theo chỉ dẫn trên bao bì sản phẩm

– Giảm sốt và tăng cường giải độ cho cơ thể: dùng Para-C, hoặc thuốc cảm cúm cùng với thuốc giải độc gan thận (Boganix; hoặc Boganox, hoặc forentic). Các thuốc trên hoà với nước sạch cho uống theo chỉ dẫn trên bao bì sản phẩm

* Dùng thuốc giảm viêm: dùng Dexamethason, tiêm bắp theo chỉ dẫn trên bao bì sản phẩm (đối với lợn đang mang thai không dùng loại này vì sẽ gây sảy thai).

Với phác đồ trên, điều trị liên tục 5-7 ngày.

Viêm phổi – màng phổi do Actinobacillus pleuropneumonia là một trong những bệnh hô hấp thường xảy ra nhất trên heo ở cả thể cấp và mãn tính. Bệnh này có khả năng lây lan cao và khó kiểm soát. Do đó, nếu biết rõ tình hình bệnh trong trại sẽ phát triển được một chiến lược phòng bệnh tốt hơn và biện pháp phòng bệnh để giảm thiệt hại do heo chết và bị loại thải cũng như giảm thiệt hại do tăng trọng thấp, là tiêm phòng bằng vắc-xin Coglapix®, hoặc INGELVAC H.